De stichting SDB; activistisch op twee fronten

Wij strijden voor democratisering van de euthanasiewetgeving. We voeden het politieke debat en ondersteunen levenseinde in eigen regie totdat altruïstische hulp bij zelfdoding uit het strafrecht is verdwenen.

Waarom ‘stervensbuddy’s?

Uit de vierde evaluatie van de Wet toetsing levensbeëindiging (= W t l) blijkt dat vooral SCEN artsen (65%) moeite hebben met euthanasieverzoeken bij niet lichamelijk lijden, zoals voltooid leven, existentieel of chronisch psychisch lijden. Zij ervaren dat de huidige wet hiervoor te weinig ruimte biedt. (Bron: 4e Evaluatie WtL 2017–2022, Zon Mw / Commissie Evaluatie W t L 2023).

Eenzame en soms gruwelijke zelfdoding

Jaarlijks sterven bijna 2000 mensen door een eenzame en vaak gruwelijke zelfdoding. Veel van hen hadden liever afscheid genomen in aanwezigheid van hun naasten. Door taboe, schaamte en angst voor strafvervolging van hun naaste(n) voelen velen zich echter gedwongen het alleen te doen.

Zelfdoding in eigen regie en overleg met naasten

Daarom bieden wij ‘stervensbuddyzorg’ aan: voor mensen die hun leven niet alleen willen beëindigen, én voor degenen die zijn afgewezen binnen de euthanasieprocedure.

Hoe kom je tot je besluit?

Wij begeleiden je niet bij jouw besluitvorming. Daarvoor kun je terecht bij organisaties zoals de NVVE of Stichting De Einder, of bij je huisarts of maatschappelijk werker. Als je na die gesprekken tot een weloverwogen besluit bent gekomen, kun je ons benaderen. Wij ondersteunen je kort vóór en tijdens je laatste uren en – als je dat wilt – ook je naasten na afloop. Onze werkwijze is: eerst een kennismakingsgesprek, daarna een informatiegesprek en vervolgens aanwezigheid in de laatste levensuren, of minuten (afhankelijk van de gekozen methode)

De rol van de aanwezige stervensbuddy’s

De stervensbuddy’s zijn er in de eerste plaats als mens, als iemand die nabij is, zonder oordeel. Wij zijn twintig vrijwilligers (50+), met brede achtergronden zoals psychologie, psychotherapie, maatschappelijk werk, verpleegkunde, pedagogiek, management en onderwijs. Wij zijn geschoold in zorg rond natuurlijk sterven en kennen de symptomen die spelen in de stervensfase en de ondersteuning & zorg die daarbij nodig is.  

Kennismaken en regie houden

Na jouw besluitvorming door middel van gesprekken met naasten en professionals benader je ons voor een gesprek. Er komt een stervensbuddy bij je thuis of een neutrale plek voor deze eerste afspraak voor een kennismaking. Daarna blijft de regie bij jou. Jij bepaalt jij zelf verder: wanneer, waar en hoe. Belangrijk: wij verstrekken geen middelen of methoden. Zelfstandig handelen blijft essentieel.

Juridische risico’s

Zolang er geen actieve hulp is bij besluitvorming, voorbereiding of uitvoering, zijn de risico’s voor naasten en stervensbuddy’s minimaal. Om misverstanden te voorkomen, maakt één van de twee aanwezige stervensbuddy’s een filmopname van het gehele proces.

Over het stervensproces

Na inname van een middel of gebruik van een methode treedt het stervensproces in: • De stikstofmethode leidt binnen minuten tot bewusteloosheid en overlijden. • Bij inname van middelen duurt het langer. Na jouw zelfstandige handeling mogen naasten en de buddy’s nabij zijn: je hand vasthouden, troosten, water aanreiken of helpen comfortabel te liggen.

Sterven met Natriumazide (middel X)

Doe het zo mogelijk niet in je eentje, en volg het protocol nauwgezet! Met de begeleiding en het nauwgezet volgen van het protocol verloopt het stervensproces met Natriumazide of met vergelijkbare middelen rustig en natuurlijk. Soms kan er kort een gevoel van paniek of angst opkomen, alsof de geest nog even wil controleren of alles veilig is. Dat gevoel beweegt mee met de ademhaling en zakt weg door de begeleiding. Daarom is het zo belangrijk dat een naaste of stervensbuddy’s aanwezig zijn, zodat je je kunt overgeven aan hun steun. Terwijl de spanning afneemt, verlies je uiteindelijk het bewustzijn. Hoe snel dat gebeurt, verschilt per persoon. Plan dit moment daarom nooit alleen, maar zorg dat je - in elk geval tot aan bewusteloosheid - wordt bijgestaan door ervaren naasten of door onze stervensbuddy’s, voor jouw rust én die van de mensen om je heen. Verder: 1. Volg het protocol zoals dat uitgebreid is beschreven op de website. 2. Bij zorgvuldige voorbereiding verloopt het stervensproces zonder gruwelijkheid. Horrorverhalen in de media gaan over slecht voorbereide situaties én over mensen die het in hun eentje hebben ingenomen, en zich niet hebben gehouden aan de leefstijlregels en het innemen van pré/medicatie zoals beschreven in het protocol.

Documenten die aanwezig moeten zijn:

• Handgeschreven vrijwaringsverklaring. • Zo mogelijk: een handgeschreven notitie van (veel) éérdere datum. Bijvoorbeeld een ansichtkaart of dagboeknotitie of brief. • Niet reanimeren verklaring (met penning). • Euthanasieverklaring. • Niet behandelverklaring. De laatste drie mogen geprint zijn, maar moeten ondertekend zijn. Voeg ook een identiteitsbewijs toe. Alle aanwezigen bij je ‘laatste uur U’ moeten ook een geldig identiteitsbewijs kunnen laten zien.

Sterven in gezelschap – óók voor alleenstaanden

Stervensbuddy’s zijn er niet alleen voor mensen die hun ‘Uur U’ samen met familie of vrienden vormgeven. Ook wie geen naasten kan of wil betrekken, kan in de laatste uren worden ondersteund. Wij zijn aanwezig als waardige, zorgzame getuigen op een zwaar en intiem moment- juist ook voor alleenstaanden en voor wie naasten niet wil belasten.

Ondersteuning bij verschillende methoden

Hoewel Natriumazide veel aandacht krijgt in het publieke debat, is dit beslist niet de enige route. Stervensbuddy’s kunnen - altijd binnen de grenzen van de wet - aanwezig zijn bij andere vormen van sterven in eigen regie. Denk aan de helium of stikstofmethode, aan zorgvuldig opgespaarde medicatie, of aan methoden waarbij hulpmiddelen zoals een nekkraag worden gebruikt. De rol van de stervensbuddy en eventuele naaste(n) blijft in alle gevallen dezelfde: nabij zijn, alert zijn, niet actief ondersteunend. En na inname van middelen wél actief ondersteunend en (ver)zorgend, en zorgen voor rust, veiligheid en menselijkheid. En begeleiding van de naaste(n) ná het overlijden.

Lees je goed in

Op onze website vind je betrouwbare bronnen. Ook naasten moeten zich goed voorbereiden. Neem daar de tijd voor. Maak er een project van.

Meer informatie?

Heb je behoefte aan een stervensbuddy, of ken je iemand die dat heeft? Neem contact met ons op voor een kennismakingsgesprek. Wil je zélf stervensbuddy worden? Laat het ons weten - ook dan plannen we graag een gesprek. Voor contactgegevens en het maken van een afspraak: zie de contactpagina op onze website.